تیروئید و مزاج های مختلف

تیروئید یکی از مهم‌ترین غدد بدن است که نقش مستقیم در تنظیم متابولیسم دارد و از آنجا که سوخت‌وساز با مزاج افراد ارتباط تنگاتنگی دارد، در طب سنتی ایرانی نیز جایگاه ویژه‌ای برای بررسی اختلالات تیروئید وجود دارد.مطالعات منتشر شده درباره طب سنتی ایرانی و نرخ متابولیسم پایه (BMR) نشان می‌دهد که مزاج و متابولیسم رابطه دوطرفه دارند. در یک پژوهش مشاهده‌ای منتشر شده در سال 2020 در Journal of Contemporary Medical Sciences مشخص شد که افراد با مزاج سرد معمولاً BMR پایین‌تر، فعالیت سمپاتیک کمتر و عملکرد تیروئید ضعیف‌تر نسبت به افراد گرم‌مزاج دارند. این موضوع نشان می‌دهد که نوسانات BMR می‌تواند سلامت بدن را تحت‌تأثیر قرار دهد.بر اساس اصول طب سنتی، رعایت شش اصل اساسی حفظ‌الصحه و انتخاب سبک زندگی متناسب با مزاج، در پیشگیری و حتی بهبود اختلالات تیروئید نقش مهمی دارد. فهرست محتوا پنهان ارتباط مزاج با انواع اختلالات تیروئید در طب سنتی غلبه اخلاط و تأثیر آن بر اختلالات تیروئید ۱. غلبه صفرا مهم‌ترین علائم غلبه صفرا مواد غذایی افزایش‌دهنده صفرا مواد غذایی مفید برای کاهش صفرا درمان‌های کمکی ۲. غلبه بلغم نشانه‌های غلبه بلغم غذاهای افزایش‌دهنده بلغم غذاهای مفید برای کاهش بلغم درمان‌های کمکی ۳. غلبه سودا علائم غلبه سودا غذاهای مولد سودا غذاهای مناسب برای کاهش سودا درمان‌های کمکی ۴. غلبه دم نشانه‌های غلبه دم غذاهای افزایش‌دهنده دم غذاهای مفید برای کاهش دم درمان‌های کمکی درمان اختلالات تیروئید با طب سنتی (بر اساس مزاج) ارتباط مزاج با انواع اختلالات تیروئید در طب سنتیطب سنتی ایرانی معتقد است که برخی افراد به‌طور ذاتی استعداد بیشتری برای ابتلا به مشکلات تیروئید دارند.برای مثال:پرکاری تیروئید عموماً حالتی شبیه مزاج گرم و خشک ایجاد می‌کند.کم‌کاری تیروئید معمولاً با سردی و تری در بدن همراه است.بنابراین، افراد گرم‌مزاج ممکن است بیشتر مستعد پرکاری تیروئید باشند و افراد سردمزاج احتمال بیشتری برای کم‌کاری تیروئید داشته باشند؛ البته این موضوع مانع بروز بیماری در سایر مزاج‌ها نیست.غلبه اخلاط و تأثیر آن بر اختلالات تیروئیددر طب سنتی ایرانی، هر یک از اخلاط (صفرا، بلغم، سودا، دم) در صورت افزایش، می‌توانند در عملکرد غده تیروئید اختلال ایجاد کنند. سبک زندگی، ژنتیک و عوامل محیطی نیز در این زمینه اثرگذار هستند.۱. غلبه صفراافراد گرم‌مزاج و کسانی که دچار غلبه صفرا هستند، ممکن است بیشتر با التهاب و مشکلات در نواحی فوقانی بدن مانند گلو، گردن و غده تیروئید روبه‌رو شوند. این حالت می‌تواند به التهاب ناگهانی تیروئید، بروز علائم پرکاری، یا حتی تحریک سیستم ایمنی و شکل‌گیری تیروئیدیت خودایمنی مانند هاشیموتو منجر شود.مهم‌ترین علائم غلبه صفرازردی چهره و چشم، تلخی دهان به‌ویژه صبح‌ها، خشکی مخاط‌ها، تشنگی زیاد، بی‌خوابی، دلشوره، گرگرفتگی، پوست خشک، کاهش اشتها و لاغری تدریجی.مواد غذایی افزایش‌دهنده صفراادویه‌های تند مثل فلفل و زنجبیل، گوشت‌های لطیف، مغزها، غذاهای سرخ‌شده، شیرینی‌جات گرم، خرما و عسل، غذاهای بوداده.مواد غذایی مفید برای کاهش صفراسکنجبین، آبغوره، خوراکی‌های رو به ترش، کاهو، خیار، کدو، سبزیجات خنک، مرکبات ترش، هندوانه و گوشت‌های سفید.درمان‌های کمکیروغن‌مالی با روغن بنفشه یا کدو روی تیروئید، و در صورت صلاح‌دید پزشک طب سنتی: حجامت یا زالودرمانی موضعی.۲. غلبه بلغمافزایش بلغم معمولاً با سردی و تری همراه است و می‌تواند به کم‌کاری تیروئید، افزایش وزن، خستگی و تشکیل ندول‌های کیستیک در تیروئید منجر شود.نشانه‌های غلبه بلغمپف‌آلودگی، خواب‌آلودگی، سنگینی سر، سردی بدن، افزایش ترشحات، نفخ، رفلاکس، کندی ذهن، کندی هضم، اسهال بلغمی.غذاهای افزایش‌دهنده بلغملبنیات زیاد، میوه‌های سرد، سالادها، غذاهای لعاب‌دار، غذاهای فریز شده، سس‌ها، آب زیاد، مرکبات سرد، برنج زیاد، سیب‌زمینی.غذاهای مفید برای کاهش بلغمگوشت‌های گرم‌مزاج، مغزهای بوداده، میوه‌های شیرین، ادویه‌جات گرم، تره‌بار گرم، تنقلات خشک مثل انجیر و کشمش.درمان‌های کمکیورزش‌های پرتحرک، سونای خشک، مصرف ملین‌های گرم و کاهش مصرف آب و سردی‌ها.۳. غلبه سودارسوب سودا می‌تواند باعث کم‌کاری تیروئید، پرکاری خفیف، یا ایجاد ندول‌های سخت شود. در موارد شدید، تجمع طولانی‌مدت سودا ممکن است خطر ایجاد توده‌های بدخیم را افزایش دهد.علائم غلبه سوداتیره شدن رنگ پوست، فکر و خیال زیاد، اختلال خواب، لاغری، افزایش موهای زائد، تیرگی ادرار و عرق، گرفتگی عضلات، افسردگی و انزوا.غذاهای مولد سوداغذاهای مانده، کنسروی، فست‌فودها، گوشت گاو، عدس، بادمجان، غذاهای سرد و خشک، چای پررنگ، قهوه، ترشی‌جات زیاد.غذاهای مناسب برای کاهش سوداآبگوشت، گوشت گوسفندی، غذاهای گرم و تر، نان سنگک، شیره‌ها، عسل، انجیر، انگور، سبزیجات خوش‌عطر، مغزها و ادویه‌های گرم.درمان‌های کمکیتحرک منظم، افزایش فعالیت‌های شادی‌بخش، خواب به‌موقع، هوای پاک.۴. غلبه دمافزایش خلط دم معمولاً باعث امتلاء، چاقی، سنگینی بدن و بزرگ شدن تیروئید می‌شود.نشانه‌های غلبه دمبرافروختگی، گرمی بدن، سرخی چهره، خواب‌آلودگی، خون‌دماغ، جوش‌های چرکی، طعم شیرین دهان، خارش پوست.غذاهای افزایش‌دهنده دمنان و برنج زیاد، گوشت قرمز، شیرینی‌جات، غذاهای چرب، مغزها و حبوبات.غذاهای مفید برای کاهش دمآش‌ها و سوپ‌های ساده، میوه‌های ترش، خورش‌های سبزیجات ترش، لبنیات سبک، آب‌میوه‌های ترش.درمان‌های کمکیروزه‌داری کوتاه‌مدت، کاهش حجم غذا، حجامت یا فصد در صورت تشخیص متخصص.درمان اختلالات تیروئید با طب سنتی (بر اساس مزاج)اصل درمان در طب سنتی، اصلاح علت بیماری است. با اصلاح مزاج و کاهش غلبه اخلاط، مشکلات تیروئید به‌تدریج برطرف می‌شوند:کاهش سودا → کمک به کوچک شدن ندول‌هاکاهش بلغم → کوچک شدن ندول‌های کیستیککاهش صفرا → آرام شدن التهاب و تحریکات تیروئیدکاهش دم → کوچک شدن سایز تیروئیددرمان‌ها کاملاً شخصی‌سازی شده و وابسته به مزاج فرد هستند. پس از اصلاح مزاج، می‌توان از درمان‌های موضعی مانند:ماساژ روغن بابونه برای افراد سردمزاجماساژ روغن بنفشه و کدو برای التهاب تیروئیدبادکش لغزان تیروئید (تنها با نظر متخصص)حجامت یا زالودرمانی برای کاهش التهاب یا اندام بزرگ‌شدهاستفاده کرد.قطع یا کاهش داروهای تیروئید تنها با دستور پزشک انجام می‌شود. 0 اشتراک در فیسبوک اشتراک در توییتر