همه چیز در مورد ماست در طب سنتی

فهرست محتوا پنهان مقدمه یه لبش میشه: تقویت بدن، هضم بهتر، کلسیم و پروتئین عالی. لبه دیگش میشه: سردی بدن، اسیدی شدن خون، ضعف استخون، مشکلات معده. پس جواب اون سوال معروف: «ماست پوکی استخون میاره یا جلوی اون رو میگیره؟» اینجوری میشه: حالا ما تو این مقاله قراره با هم: ریزبه‌ریز بفهمیم ماست چیه و چرا اینقدر محبوبه. بفهمیم چرا ماست خالی میتونه مضر باشه. با همهٔ مصلحات درست‌وحسابی ماست آشنا بشیم. ببینیم طب ایرانی چی میگه، و علم مدرن چی. آخرشم یه راهنمای کامل بچینیم برای اینکه چجوری ماست بخوریم تا پوکی‌استخوان نگیریم. شناخت جامع پوکی‌استخوان بخش اول: نقش لبنیات در سلامت استخوان پوکی‌استخوان چیه؟ چرا این روزا پوکی‌استخوان اینقدر شایع شده؟ نقش لبنیات در سلامت استخوان آیا لبنیات همیشه ناجی استخون‌ها هستن؟ ماست و معمای پوکی‌استخوان جمع‌بندی این بخش بخش دوم: ماست از نگاه علمی و سنتی؛ راز تخمیر و اسیدلاکتیک ماست چطور به وجود میاد؟ نقش اسیدلاکتیک در بدن اما وقتی مقدار زیادش وارد بدن بشه، میتونه مشکل‌ساز بشه: دیدگاه طب مدرن درباره ماست ولی تحقیقات جدید (به‌خصوص در اروپا و آمریکا) نشون داده: دیدگاه طب سنتی ایرانی چرا ماست بدون مصلح مضر میشه؟ از طرفی، طبع سرد ماست باعث: چرا باید مصلح به ماست اضافه کنیم؟ نمونه علمی + سنتی ترکیب ماست و مصلحات جمع‌بندی بخش دوم علل و علائم پوکی استخوان ناشی از مصرف نادرست لبنیات چرا همه‌چیز فقط «لبنیات بیشتر» نیست؟ علت‌های پوکی استخوان مرتبط با لبنیات علائم پوکی استخوان ناشی از مصرف نادرست لبنیات علائم اولیه علائم میانی علائم پیشرفته نگاه طب سنتی به این علائم جمع‌بندی: دارو یا سم؟ انتخاب با شماست مصلحات ماست؛ نسخه طلایی برای جلوگیری از پوکی استخوان مصلحات یعنی چی؟ تو طب ایرانی یه قاعده هست: ۱. زنیان (نانخواه) – مصلح اصلی ماست نگاه طب سنتی: نگاه علمی: ۲. نعناع – خنثی‌کننده سردی نگاه طب سنتی: ۳. گل محمدی – معطرکننده و مصلح استخون نگاه طب سنتی: ۴. موسیر – همسفر قدیمی ماست نگاه طب سنتی: ۵. فلفل سیاه – محرک جذب کلسیم نگاه طب سنتی: ۶. پونه – نسخه ضدمیکروب ماست نگاه طب سنتی: ۷. کنجد – بمب کلسیم و مصلح ماست نگاه طب سنتی: ۸. نمک – ساده‌ترین مصلح نگاه طب سنتی: جمع‌بندی بخش سوم کلید طلایی اینجاست: مقدمه راستشو بخوای، همه‌مون یه جورایی فکر می‌کنیم ماست یعنی سلامتی! یعنی اگه یه کاسه ماست روزی نخوریم انگار یه چیزی از زندگیمون کمه. از تبلیغای تلویزیون بگیر تا توصیه‌های دکترای امروزی، همه میگن: «بخور، خوبه! کلسیم داره، برای استخون عالیه.» ولی صبر کن! واقعیت اینه که همیشه اون چیزی که شنیدیم ۱۰۰٪ درست نیست.تو طب سنتی و حتی روایت‌های قدیمی، میگن ماست یه قاعده داره: اگه تنها بخوری، میتونه برعکس عمل کنه و به جای اینکه استخونات رو محکم کنه، آروم‌آروم کلسیم از استخون بکشه بیرون و باعث پوکی بشه . پس ماست مثل یه شمشیر دو لبه‌است. یه لبش میشه: تقویت بدن، هضم بهتر، کلسیم و پروتئین عالی. لبه دیگش میشه: سردی بدن، اسیدی شدن خون، ضعف استخون، مشکلات معده. اینجاست که پای یه مفهوم قدیمی و فوق‌العاده به اسم مصلحات وسط میاد.یعنی چی؟ یعنی باید کنار ماست یه چیزی بخوری که اون مضرات رو خنثی کنه. مثلاً زنیان، نعناع، گل محمدی، آویشن، موسیر، فلفل سیاه و… این ترکیب دقیقاً همون چیزیه که تو روایت امام موسی کاظم (ع) هم اومده:«اگه میخوای ماست بهت ضرر نزنه، همراهش یه هضم‌کننده بخور.» پس جواب اون سوال معروف: «ماست پوکی استخون میاره یا جلوی اون رو میگیره؟» اینجوری میشه:اگه تنها بخوری = دشمن استخون‌هااگه با مصلحات بخوری = دوست استخون‌ها  حالا ما تو این مقاله قراره با هم: ریزبه‌ریز بفهمیم ماست چیه و چرا اینقدر محبوبه. بفهمیم چرا ماست خالی میتونه مضر باشه. با همهٔ مصلحات درست‌وحسابی ماست آشنا بشیم. ببینیم طب ایرانی چی میگه، و علم مدرن چی. آخرشم یه راهنمای کامل بچینیم برای اینکه چجوری ماست بخوریم تا پوکی‌استخوان نگیریم.شناخت جامع پوکی‌استخوان بخش اول: نقش لبنیات در سلامت استخوانپوکی‌استخوان چیه؟ ببین رفیق، پوکی‌استخوان یه جور بیماری خاموشه! یعنی تا وقتی کار از کار نگذره خیلیا اصلاً متوجهش نمی‌شن. استخونا تو ظاهر سالم هستن، ولی در واقع مثل اسفنج میشن؛ پر از سوراخ و ضعیف.وقتی این اتفاق میفته، کوچک‌ترین ضربه‌ای میتونه باعث شکستگی بشه. واسه همینه که خیلی از مادربزرگ‌ها و پدربزرگ‌ها با یه زمین‌خوردن ساده دچار شکستگی لگن یا ستون فقرات میشن. به زبان ساده:پوکی‌استخوان = کاهش تراکم و قدرت استخوننتیجه = افزایش ریسک شکستگیچرا این روزا پوکی‌استخوان اینقدر شایع شده؟عوامل زیادی دست‌به‌دست هم دادن: تغذیهٔ اشتباه: خوردن غذاهای فرآوری شده، نوشابه‌های گازدار، فست‌فود. کم‌تحرکی: نشستن طولانی، ورزش‌نکردن. کمبود ویتامین D: چون خیلیا کمتر زیر آفتاب میرن. مصرف بیش از حد لبنیات سرد و بدون مصلح: مخصوصاً ماست. عادت‌های غلط: مثل مصرف سیگار و قهوه زیاد. اینطوریه که حتی جوونای ۳۰–۳۵ ساله هم دیگه دچار ضعف استخون میشن.نقش لبنیات در سلامت استخوانخب همه می‌دونیم که لبنیات، مخصوصاً شیر و ماست، همیشه به‌عنوان منبع اصلی کلسیم معرفی‌شدن.کلسیم هم اون ماده معدنی حیاتی‌ایه که بیشتر از ۹۹٪ش تو استخونا و دندونا ذخیره میشه.پس منطقیه که وقتی کم کلسیم بخوریم، بدن میره سراغ ذخیره‌هاش = استخونا ضعیف میشن. اما نکته‌ای که کمتر بهش توجه میشه اینه که:  جذب کلسیم همیشه به مصرف لبنیات وابسته نیست. خیلی از سبزیجات، دونه‌ها و حتی آجیل‌ها کلسیم قابل‌جذب دارن. جذب کلسیم به عوامل دیگه هم ربط داره. مثلاً حضور ویتامین D، میزان اسیدی یا قلیایی بودن بدن، و تعادل غذایی.آیا لبنیات همیشه ناجی استخون‌ها هستن؟ اینجا داستان جالب میشه از دید طب مدرن: مصرف لبنیات برای پیشگیری از پوکی‌استخوان توصیه میشه، اما شواهد علمی جدید نشون میدن مصرف بیش از حد ماست و شیر لزوماً مساوی استخون‌های قوی نیست. از دید طب سنتی ایرانی: مصرف لبنیات طبع سرد دارن، و اگه بدون مصلح مصرف بشن، میتونن مشکلات گوارشی، ضعف عضلات و حتی پوکی استخوان رو تشدید کنن.پس جواب اینه:لبنیات خوبن، ولی به شرطی که درست مصرف بشن.ماست و معمای پوکی‌استخوانماست یه غذای پرطرفدار و خنک‌کننده‌است. ولی چرا بعضیا میگن باعث پوکی استخون میشه؟جوابش اینجاست: ماست سرشار از اسید لاکتیکه. وقتی وارد بدن میشه، محیط داخلی رو اسیدی میکنه.حالا بدن برای خنثی‌کردن این اسید میره سراغ کلسیم ذخیره‌شده در استخون‌ها. نتیجه؟ به‌مرور کلسیم از استخون کشیده میشه بیرون.اینجاست که نقش مصلحات مشخص میشه. یعنی یه همراه برای ماست که هم سردی‌شو بگیره، هم اسیدشو خنثی کنه، هم جذب کلسیم بهتر بشه.جمع‌بندی این بخشپوکی‌استخوان یه بیماری خاموش و جدیه که ریشه‌اش هم سبک زندگی امروزیه.لبنیات مثل ماست و شیر می‌تونن نقش مثبت یا منفی داشته باشن:مثبت وقتی با مصلح مصرف بشن.منفی وقتی به‌تنهایی و زیاد خورده بشن.پس کلید ماجرا اینجاست:یاد بگیریم چطور ماست بخوریم که به‌جای پوکی، باعث استحکام استخون بشه.بخش دوم: ماست از نگاه علمی و سنتی؛ راز تخمیر و اسیدلاکتیک ماست چطور به وجود میاد؟ماست در ظاهر یه خوراکی ساده‌است، اما پشتش یه علم کامل از میکروب‌شناسی و بیوشیمی خوابیده. برای درست شدن ماست، شیر رو با یه میکروارگانیسم خاص (باکتری‌های اسیدلاکتیک مثل Lactobacillus bulgaricus و Streptococcus thermophilus) ترکیب میکنن.این باکتریا، قند طبیعی شیر یعنی لاکتوز رو میشکونن و تبدیلش میکنن به:  اسیدلاکتیک  مقدار کمی دی‌اکسیدکربن  ترکیبات معطر  همین اسیدلاکتیک باعث میشه شیر غلیظ بشه و به همون چیزی تبدیل بشه که ما بهش میگیم “ماست “.نقش اسیدلاکتیک در بدنحالا داستان از اینجا شروع میشه.وقتی ماست وارد بدن میشه، اسیدلاکتیک هم همراهشه.مقدار کمش مفیده، چون باعث افزایش باکتری‌های مفید روده (پروبیوتیک‌ها) میشه.اما وقتی مقدار زیادش وارد بدن بشه، میتونه مشکل‌ساز بشه:  1. باعث پایین اومدن pH خون میشه (یعنی محیط بدن اسیدی میشه).  2. بدن برای خنثی‌کردن این اسیدیته، سراغ کلسیم استخونا میره.  3. کلسیم از استخون‌ها آزاد میشه = استخون‌ها ضعیف‌تر میشن.  این دقیقاً همون چیزیه که طب سنتی از هزار سال پیش‌گفته: ماست خالی باعث ضعف و پوکی میشه.دیدگاه طب مدرن درباره ماست  ماست منبع عالی پروتئین، کلسیم، ویتامین B2 و B12.  باکتری‌های پروبیوتیک داخل ماست میتونن هضم رو بهبود بدن و ایمنی بدن رو بالا ببرن.  مصرف متعادل ماست (روزانه ۱–۲ کاسه) به‌شرط همراه بودن با رژیم متنوع غذایی، میتونه به‌سلامت استخون کمک کنه.ولی تحقیقات جدید (به‌خصوص در اروپا و آمریکا) نشون داده:  مصرف زیاد لبنیات، به‌خصوص ماست شیرین و بدون مصلح، الزماً با تراکم استخون بیشتر رابطه نداره.  حتی در بعضی موارد، مصرف افراطی می‌تونه باعث التهاب و کاهش جذب مواد معدنی بشه.دیدگاه طب سنتی ایرانیطب سنتی به‌جای اینکه فقط به مواد مغذی نگاه کنه، بیشتر به طبع و مزاج اهمیت میده.از دید طب سنتی:  ماست سرد و تره.  مصرف زیادش باعث سردی معده، تضعیف هضم، درد مفاصل، رطوبت بدن و پوکی استخون میشه.  اما اگه با مصلحات مصرف بشه (یعنی چیزایی با طبع گرم و خشک مثل زنیان، نعناع، فلفل سیاه، موسیر و گل محمدی)، هم سردی رو می‌گیره و هم ضررش خنثی میشه.به عبارتی:ماست بدون مصلح = دشمنماست با مصلح = داروچرا ماست بدون مصلح مضر میشه؟  بیایم خیلی ساده توضیح بدیم:  1. ماست اسید داره → محیط بدن اسیدی میشه.  2. بدن برای خنثی کردن اسید، از کلسیم ذخیره‌شده تو استخونا خرج می‌کنه.  3. نتیجه: استخونا آروم‌آروم پوک میشن.  از طرفی، طبع سرد ماست باعث:ضعف معده و دل‌پیچهنفخ و سوءهاضمهدرد مفاصلسردی اعصاب و افسردگی میشهچرا باید مصلح به ماست اضافه کنیم؟  مصلحات دقیقاً برای این طراحی‌شدن که این مضرات رو خنثی کنن. مثال:  زنیان: ضد نفخ، گرم‌کننده معده، تقویت‌کننده استخون.  نعناع یا پونه: بهبود هضم، رفع سردی و دل‌پیچه.  موسیر یا سیر خشک: ضد عفونت، افزایش جذب کلسیم.  فلفل سیاه: گرم‌کننده قوی، جلوگیری از اسیدی شدن بدن.  وقتی اینا رو همراه ماست می‌خوری، دیگه اسیدلاکتیک نمیتونه اونقدر تخریب کنه، و کلسیم به جای اینکه از بدن خارج بشه، جذب استخونا میشه.نمونه علمی + سنتی ترکیب ماست و مصلحات  بیای یه مثال بزنیم:  یه کاسه ماست ساده، سرد و اسیدی.  حالا بهش یه قاشق موسیر خشک یا پودر زنیان اضافه کن.  این ترکیب باعث میشه هم سردی خنثی بشه، هم جذب کلسیم بهتر بشه.  تو طب مدرن هم همین موضوع ثابت شده: وجود ترکیبات گیاهی گرم‌کننده میتونه جذب مواد معدنی لبنیات رو افزایش بده.جمع‌بندی بخش دومپس تا اینجا فهمیدیم:ماست از راه تخمیر شیر درست میشه و حاوی اسید لاکتیکه.این اسید می‌تونه محیط بدن رو اسیدی کنه و باعث ازدست‌رفتن کلسیم بشه.علم مدرن میگه مصرف متعادل ماست خوبه، ولی زیاد و بی‌برنامه نه.طب سنتی میگه ماست به‌شرط مصلحات مفیده، وگرنه میتونه مضر باشه.کلید ماجرا اینهماست تنها نخوریم، همیشه با مصلح بخوریم.علل و علائم پوکی استخوان ناشی از مصرف نادرست لبنیاتچرا همه‌چیز فقط «لبنیات بیشتر» نیست؟ببین رفیق، ما توی ایران همیشه شنیدیم که «برای سالم موندن استخونا باید شیر و ماست زیاد بخوریم».ولی یه چیزی رو یادت باشه: همیشه پرچم «هر چی بیشتر، بهتر» توی سلامتی درست نیست.خیلی وقتا همین چیزی که فکر می‌کنیم ناجیه، اگه اشتباه مصرف بشه، میشه قاتل خاموش!یکی از همین داستانا همین ماست و لبنیات هستن. درستن که پر از کلسیم‌ان، ولی وقتی بی‌مصلح و بی‌قاعده خورده بشن، میتونن برعکس عمل کنن و استخونا رو پوک کنن. حالا چرا؟ بیا مرحله به مرحله بازش کنیم.علت‌های پوکی استخوان مرتبط با لبنیات۱. اسیدی شدن بدن و فرار کلسیمماست یه خاصیت داره: به خاطر اسید لاکتیک، محیط بدن رو اسیدی میکنه.حالا بدن ما چیکار می‌کنه؟ واسه اینکه این اسیدیته رو خنثی کنه، میره سراغ ذخیره کلسیم توی استخونا و اونارو میکشه بیرون!یعنی ماست میخوری که کلسیم بگیری، ولی آخرش کلسیم از استخونت میره هوا.۲. ماست بی‌مصلح = سردی بدنطبق طب سنتی، ماست «سرد و تر»ه. وقتی تنها خورده بشه، بدن سرد میشه و سوخت‌وساز پایین میاد.نتیجه؟ جذب کلسیم به‌درستی انجام نمیشه و استخونا روزبه‌روز ضعیف‌تر میشن.۳. مصرف شبانه ماستخیلیا عادت دارن شب قبل خواب یه کاسه ماست بخورن. این کار توی طب ایرانی یکی از بدترین عادت‌هاست.چون شب بدن میره توی فاز استراحت، معده سرد میشه و نه‌تنها جذب انجام نمیشه، بلکه درد مفاصل و ضعف استخوانی هم به‌مرور بروز پیدا میکنه.۴. لبنیات صنعتی و پاستوریزهیه نکته خیلی مهم: شیر و ماست صنعتی که از سوپرمارکت میگیریم با اون لبنیات روستایی خیلی فرق دارن.تو پروسه پاستوریزه، بخشی از آنزیم‌های طبیعی شیر از بین میرن. همین باعث میشه ارزش غذایی بیاد پایین و بدن سخت‌تر بتونه مواد معدنی رو جذب کنه.۵. مصرف بیش‌ازحدکلسیم بدن مثل آب توی لیوانه. وقتی پر شد، دیگه جا نداره. مصرف بیش‌ازحد لبنیات باعث میشه کلیسم اضافی دفع بشه یا حتی توی رگ‌ها رسوب کنه.این خودش میتونه مشکلات جدید درست کنه، از سنگ کلیه گرفته تا مشکلات قلبی.علائم پوکی استخوان ناشی از مصرف نادرست لبنیاتعلائم اولیهخستگی زودرس و بی‌حالیدرد مبهم توی زانو یا کمرگرفتگی شبانه عضلاتحس سرما توی دست‌وپا حتی وقتی هوا سرده نیستعلائم میانیکم شدن قد به‌مرورقوز کردن و خمیدگی پشتضعف دست‌ها و پاها در گرفتن یا بلند کردن اجسامعلائم پیشرفتهشکستگی‌های مکرر (مخصوصاً لگن و ستون فقرات)دردهای مزمن استخوانیدیر خوب شدن شکستگی‌ها و زخم‌ها نگاه طب سنتی به این علائمتو طب ایرانی یه اصطلاح داریم: غلبه سردی و رطوبت.یعنی وقتی لبنیات سرد (مثل ماست بی‌مصلح) زیاد خورده بشه، رطوبت بدن زیاد میشه → مفاصل شل میشن → استخونا سست میشن → پوکی استخوان کم‌کم خودش رو نشون میده.جالب اینجاست که روایت هم داریم از امام موسی کاظم علیه‌السلام که فرمودن:«ماست رو تنها نخورید، با مصلح بخورید تا ضرر نداشته باشه.»جمع‌بندی: دارو یا سم؟ انتخاب با شماستماست و لبنیات می‌تونن هم ناجی استخونا باشن، هم نابودکننده‌شون. همه‌چی بستگی داره به:زمان مصرفهمراهی با مصلحات (مثل زنیان، نعناع، موسیر و…)مقدار مصرفشرایط بدنی فردپس به‌جای حذف کامل یا مصرف بی‌رویه، باید هوشمندانه و اصلاح‌شده سراغ لبنیات رفت.مصلحات ماست؛ نسخه طلایی برای جلوگیری از پوکی استخوان مصلحات یعنی چی؟تو طب ایرانی یه قاعده هست:هر غذایی یه طبع داره (سرد، گرم، خشک، تر).وقتی طبع یه غذا با بدن ما جور نباشه، میتونه ضرر بزنه. اینجاست که “مصلحات” وارد میشن.مصلحات موادی هستن که کنار غذای اصلی مصرف میشن تا ضررشو بگیرن و هضمشو بهتر کنن. در مورد ماست هم چون سرد و تره، باید کنارش چیزای گرم و خشک بخوریم تا تعادل برقرار بشه.۱. زنیان (نانخواه) – مصلح اصلی ماست نگاه طب سنتی:زنیان طبعش گرم و خشکه.ضد نفخ و ضد ترشه.برای تقویت معده و جلوگیری از ضعف استخون فوق‌العاده ا‌ست.نگاه علمی: تحقیقات نشون داده زنیان حاوی تیمول و کارواکروله؛ اینا:ضد میکروب و ضد قارچن.به هضم پروتئین و کلسیم کمک میکنن.جلوی اسیدی شدن معده و خون رو میگیرن.روش مصرف:نصف قاشق چای‌خوری پودر زنیان رو بریز تو ماست.میتونی با خیار یا موسیر هم مخلوط کنی.۲. نعناع – خنثی‌کننده سردی نگاه طب سنتی:نعناع گرم و خشکه.باعث رفع دل‌پیچه، نفخ و سنگینی معده میشه.سردی ماست رو کامل میگیره.نگاه علمی: نعناع سرشار از منتوله که:آرامش‌بخشه.ضد میکروبه.باعث افزایش جذب مواد معدنی میشه.روش مصرف:یه قاشق مرباخوری پودر نعناع خشک بریز تو ماست.یا چند برگ تازه‌اشو خرد کن بریز روش.۳. گل محمدی – معطرکننده و مصلح استخون نگاه طب سنتی:طبع گرم و خشکه.قلب و اعصاب رو تقویت میکنه.هضم غذا رو آسون میکنه.نگاه علمی:گل محمدی غنی از آنتی‌اکسیدان‌ها و فلاونوئیدهاست. این ترکیبات:جلوی التهاب استخون و مفاصل رو میگیرن.باعث بهبود خلق و خو میشن.روش مصرف: · یه قاشق چای‌خوری گلبرگ خشک آسیاب‌شده بریز تو ماست.۴. موسیر – همسفر قدیمی ماست نگاه طب سنتی:موسیر گرم و خشکه.ضد عفونته.باعث تقویت معده و جلوگیری از سردی میشه.نگاه علمی:موسیر پر از ترکیبات سولفوردار مثل سیر و پیازه.این ترکیبات:ضد میکروبن.جذب کلسیم و منیزیم رو افزایش میدن.استخونا رو تقویت میکنن.روش مصرف:موسیر خشک رو خیس کن و بعد با ماست قاطی کن.۵. فلفل سیاه – محرک جذب کلسیم نگاه طب سنتی:طبع خیلی گرم و خشکه.ضد نفخ، ضد بلغم و تقویت‌کننده هضم.نگاه علمی: فلفل سیاه حاوی پپرینه که:سوخت‌وساز رو بالا می‌بره.جذب مواد مغذی (مثل کلسیم و آهن) رو ۳۰٪ بیشتر میکنه.روش مصرف:یه نوک قاشق چای‌خوری فلفل سیاه آسیاب‌شده رو به ماست اضافه کن.۶. پونه – نسخه ضدمیکروب ماست نگاه طب سنتی:پونه گرم و خشکه.برای دل‌پیچه، نفخ و سردی معده عالیه.نگاه علمی: پونه سرشار از کارواکرول و آنتی‌اکسیدان‌هاست.خاصیت ضدمیکروبی قوی داره.جذب مواد معدنی رو تقویت میکنه.روش مصرف:یه قاشق مرباخوری پودر پونه خشک بریز تو ماست.۷. کنجد – بمب کلسیم و مصلح ماست نگاه طب سنتی:طبع گرم و خشکه.تقویت‌کننده مغز و استخونه.نگاه علمی: کنجد فوق‌العاده‌ست چون:هر ۱۰۰ گرمش حدود ۹۷۵ میلی‌گرم کلسیم داره (خیلی بیشتر از شیر و ماست).پر از منیزیم، روی و پروتئینه.روش مصرف:یه قاشق غذاخوری کنجد بو‌داده بریز روی ماست.۸. نمک – ساده‌ترین مصلح نگاه طب سنتی:نمک گرم و خشکه.سردی ماست رو کم میکنه.نگاه علمی: نمک زیاد ضرر داره، اما مقدار کمش می‌تونه تعادل الکترولیت بدن رو حفظ کنه.روش مصرف:یه نوک قاشق نمک دریا بریز تو ماست.جمع‌بندی بخش سوم خب رفیقدیدی چقدر انتخاب داریم برای اینکه ماست رو از یه دشمن به یه دارو تبدیل کنیم؟هر کدوم از این مصلحات علاوه‌بر اینکه مضرات ماست رو می‌گیرن، خودشون کلی خاصیت هم دارن. کلید طلایی اینجاست:ماست تنها نخوریم، همیشه با یه مصلح بخوریم.اون‌وقت به جای پوکی استخوان، میشه بهترین تقویت‌کننده استخونا.  منبع: سایت دکتر  حسن اکبری، فارغ‌التحصیل رشته پزشکی دانشگاه ارومیه و متخصص آسیب‌شناسی از دانشگاه علوم پزشکی شیراز و همچنین متخصص طب سنتی از دانشگاه شهید بهشتی. 0 اشتراک در فیسبوک اشتراک در توییتر